Honorowi obywatele

Felicjan Sławoj Składkowski, właściwie: Sławoj Felicjan (ur. 9 czerwca 1885 w Gąbinie, zm. 31 sierpnia 1962 w Londynie) – doktor medycyny, generał dywizji Wojska Polskiego, premier II RP (pierwszy ewangelik reformowany w historii Polski na tym stanowisku).

Wczesne lata

Urodził się 9 czerwca 1885 w zaborze rosyjskim, w Gąbinie (woj. mazowieckie), jako syn Wincentego, sędziego pokoju w Gąbinie i Anny z d. Wójcickiej. Na jesieni 1904 był aresztowany za udział w manifestacji na placu Grzybowskim w Warszawie (13 listopada 1904). Od 1905 należał do PPS, od 1906 do PPS – Frakcji Rewolucyjnej. Absolwent gimnazjum filologicznego w Kielcach. Po maturze podjął studia medyczne na UW, ale został po udziale w wyż. wym. manifestacji relegowany i uciekł do Krakowa, by móc kontynuować studia. Był tam uczniem sławnych profesorów Kazimierza Kostaneckiego, Walerego Jaworskiego i Bronisława Kadera[1]. Początkowo zamierzał praktykować jako lekarz chorób wewnętrznych, ale po nauce u prof. Kadera wybrał chirurgię z ginekologią jako dodatkową specjalnością.

W 1911 ukończył Wydział Medyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Praktykował jako lekarz chirurg i ginekolog w Sosnowcu. 15 lutego 1909 poślubił Jadwigę Szoll, z którą miał syna Miłosza (1911–1938).
Legiony Polskie [edytuj]

W sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich i służył jako lekarz kolejno: w V batalionie, 1., 7. i 5. pułku piechoty. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, jako poddany rosyjski został internowany w obozie oficerskim w Beniaminowie. W listopadzie 1918 uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców w Zagłębiu Dąbrowskim, obejmując, w randze kapitana, komendę nad tworzącym się tam Wojskiem Polskim.
Wojsko Polskie [edytuj]

Składkowski był pierwszym żołnierzem, który w niepodległej Polsce złożył meldunek Komendantowi Józefowi Piłsudskiemu.

Do kwietnia 1919 oficer polityczny w Dowództwie Okręgu Wojskowego w Będzinie jako szef sztabu płk. Rudolfa Tarnawskiego, 1 czerwca 1919 otrzymał awans na pułkownika. W 1919–1920 w wojnie polsko-bolszewickiej służył jako szef sanitarny dywizji, potem grupy operacyjnej i armii.

W latach 1921–1923 inspektor Oddziałów Sanitarnych WP. W 1924 skierowany na kilkumiesięczny kurs w wyższej szkole wojennej École supérieure de Guerre w Paryżu. W czasie studiów w Paryżu poznał Francuzkę Germaine Susanne Coillot. W 1925, by móc uzyskać rozwód, przeszedł na kalwinizm[2], w 1926 zawarł swój drugi związek małżeński z Germaine (w Polsce zwaną Żermena).

Od 1924 generał brygady na stanowisku szefa Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Minister spraw wewnętrznych

Będąc oddanym zwolennikiem Józefa Piłsudskiego, po przewrocie majowym Składkowski zajmował stanowiska w rządzie. Od 13 maja do października 1926 został Komisarzem Rządu (w randze wojewody) dla Warszawy (mianowany przez gen. Gustawa Orlicz-Dreszera głównodowodzącego zamachem majowym), z zadaniem utrzymania porządku. Przez ustępującego ministra spraw wewnętrznych Kazimierza Młodzianowskiego wskazany na następcę. Nominowany przez Piłsudskiego 2 października 1926. Znany był z ogromnego przywiązania do osoby marszałka i bezkrytycznego do niej stosunku. Na temat swojej nominacji pisał m.in.:
Pan Marszałek podał mi rękę nad stołem, wskazał ręką krzesło i powiedział bez wstępów: „No więc, zostaniecie ministrem spraw wewnętrznych, bo Młodzianowski nie chce już dłużej pracować z tym… Sejmem”. Siedziałem cicho, czekając co Komendant powie dalej, gdy jednak milczał, patrząc mi badawczo w oczy, zwróciłem posłusznie uwagę, że z polityką dotychczas się nie stykałem, że są inni koledzy, znający ją lepiej. Na to Pan Marszałek, śmiejąc się i jakby przyznając mi rację , powiedział: „Niepotrzebna tu polityka. Wszyscy krzyczą, że jesteś administrator, więc dlatego będziecie ministrem. Zameldujcie się u pana Bartla. No, do widzenia!” Tu Komendant, jakby znudzony tą rozmową, opuścił głowę i zaczął stawiać pasjansa, nie podając mi ręki na pożegnanie. Wymeldowałem się i wyszedłem z Belwederu, zdziwiony i tym, że zostałem ministrem, ale również i formą, w jakiej to się odbyło. Przyznam się, że gdym dawniej czytywał w gazetach, że ktoś został ministrem, to przedstawiałem to sobie zupełnie inaczej. Komendant zaproponował mi „posadę” w ten sposób, jakby uległ tylko „namowom” i „krzykom” innych, a sam był z góry przekonany, że ja na takie stanowisko się nie nadaję. Co prawda, to w głębi duszy myślałem to samo i ja[3].

Składkowski kierował resortem przez trzy lata, do 7 grudnia 1929, kiedy to na siedem miesięcy wrócił do wojska – został zastępcą szefa administracyjnego armii.

Ponownie został ministrem spraw wewnętrznych w drugim rządzie Józefa Piłsudskiego od 3 czerwca 1930. O swojej nominacji pisał:
Pan Marszałek siedział w fotelu, przy oszklonych drzwiach prowadzących na taras. Nie podając mi ręki, kazał usiąść przy stole półokrągłym i, bez żadnych wstępów zaczął: „Przechodzicie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Sejm będzie rozwiązany i macie zrobić nowe wybory razem ze Sławkiem i Świtalskim. Oświadczyli mi, że do wyborów jesteście im potrzebni, więc chwilowo wrócicie do Spraw Wewnętrznych. Ile czasu wam potrzeba, żeby zrobić wybory?” Milczałem, zmieszany i zaskoczony słowami Komendanta, który tymczasem ciągnął: „Sześć tygodni Wam wystarczy?” „Sześć tygodni na pewno nie wystarczy, Panie Marszałku” – odpowiedziałem[4].

Jako zwierzchnik wojewodów i starostów przygotował dla J. Piłsudskiego materiały obciążające przywódców Centrolewu. Podpisał nakazy aresztowania opozycyjnych posłów osadzonych w twierdzy brzeskiej. Przygotował przeprowadzenie tzw. wyborów brzeskich. Poseł na Sejm RP od 1930.

Będąc ministrem spraw wewnętrznych, wydał rozporządzenie nakazujące m.in. stawianie ubikacji na polskich wsiach, gdyż jako lekarz z wykształcenia przywiązywał dużą wagę do podnoszenia poziomu higieny. Dzięki tej decyzji wiejskie wychodki z serduszkiem z czasem zaczęto nazywać „sławojkami”[5].

Od 23 czerwca 1931 drugi wiceminister spraw wojskowych i szef Administracji Armii (odpowiedzialny za finanse), w marcu 1936 awansowany na generała dywizji.
Premier
Nowo mianowany premier przemawia do urzędników Prezydium Rady Ministrów
Grób Sławoja Składkowskiego, Brompton Cemetery w Londynie

Information icon.svg Osobny artykuł: Rząd Felicjana Sławoja Składkowskiego.

Od 15 maja 1936 pełnił urząd Premiera RP; wysunięty na to stanowisko przez Rydza-Śmigłego jako kandydatura przejściowa, utrzymał się najdłużej w II RP na stanowisku premiera. Był jednocześnie ministrem spraw wewnętrznych. Stworzył specjalne oddziały odwodowe policji, wyspecjalizowane w rozbijaniu zgromadzeń bez użycia broni palnej.
Na emigracji

Opuścił stolicę 7 września 1939, a 30 września złożył dymisję.

Internowany w Rumunii, w czerwcu 1940 wyjechał, z fałszywym paszportem, najpierw do Bułgarii, potem – na pół roku – do Turcji. W styczniu 1941 został przerzucony do Palestyny, gdzie wstąpił do wojska, otrzymując zadanie prowadzenia inspekcji (pod względem sanitarnym) w jednostkach i instytucjach Armii Polskiej na terenie Palestyny. Już po kilku miesiącach przeniesiony do tzw. II grupy, do końca wojny został oficerem bez przydziału. W 1947 wyjechał do Wielkiej Brytanii. Zmarł 31 sierpnia 1962 w Londynie.

Jako minister spraw wewnętrznych w rządzie Piłsudskiego wydawał rozporządzenia o poprawie higieny, m.in. o obowiązku budowania ubikacji na wsiach, nazwanych następnie od jego imienia „sławojkami”. Ubikacje te miały poprawić stan higieniczny zacofanej wsi polskiej. Dbał też m.in. o poprawę bezpieczeństwa pożarowego na wsiach. Napisał kilka wspomnieniowych książek: Moja służba w Brygadzie, Beniaminów, Strzępy meldunków – wyd. w 1936 (relacje z kontaktów z Piłsudskim), Kwiatuszki administracyjne i inne – wyd. Londyn 1959, Nie ostatnie słowo oskarżonego. Wspomnienia i artykuły – Londyn 1964.

Archiwum Felicjana Sławoja Składkowskiego znajduje się w Archiwum Emigracji w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.

Felicjan Sławoj Składkowski Uchwałą Rady Gminy z dnia 28.IX.1938 r. otrzymał tytuł honorowego obywatela.

Adam Kozłowiecki SJ (ur. 1 kwietnia 1911 w Hucie Komorowskiej, zm. 28 września 2007 w Lusace w Zambii) – polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz działający głównie w Zambii, arcybiskup Lusaki, kardynał prezbiter, obywatel Polski i Zambii.

Syn Adama i Marii z Janochów. W latach 19211925 uczęszczał do znanego Zakładu Naukowo-Wychowawczego św. Józefa w Chyrowie, prowadzonego przez jezuitów, a następnie kształcił się w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu (19261929). 30 lipca 1929 wstąpił do zakonu jezuitów (SJ), odbył nowicjat w Starej Wsi, następnie studiował na zakonnym Wydziale Filozoficznym w Krakowie (19311932) i na Wydziale Teologicznym Bobolanum w Lublinie (1933-1937). Przyjął święcenia kapłańskie 24 czerwca 1937 w Lublinie, a zakonne śluby uroczyste złożył 15 sierpnia 1945 w Rzymie. W latach 1933-1934 pracował jako wychowawca młodzieży w konwikcie Zakładu Naukowo-Wychowawczego Św. Józefa w Chyrowie.

10 listopada 1939 został aresztowany przez gestapo. Początkowo więziony w Krakowie, następnie w Wiśniczu koło Bochni, w czerwcu 1940 trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz (nr obozowy 1006[1]), a w grudniu 1940 do obozu Dachau (nr obozowy 22187). Doczekał wyzwolenia KL Dachau przez wojska amerykańskie 29 kwietnia 1945. Po krótkim pobycie w Rzymie wyjechał na własną prośbę na misję jezuicką do Północnej Rodezji Zambii. Organizował dom zakonny oraz szkolnictwo katolickie w regionie Kasisi. Od 1950 pełnił funkcję administratora apostolskiego wikariatu apostolskiego Lusaka, a 4 czerwca 1955 został mianowany biskupem tytularnym Diospolis Inferior i wikariuszem apostolskim Lusaki. Przyjął święcenia biskupie 11 września 1955 z rąk arcybiskupa Jamesa Roberta Knoxa. W kwietniu 1959 został promowany na pierwszego arcybiskupa metropolitę Lusaki.

Brał udział w obradach Soboru Watykańskiego II, a także w sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie. W maju 1969 na własną prośbę został zwolniony z obowiązków arcybiskupa Lusaki; umożliwił w ten sposób nominację zambijskiego księdza Emmanuela Milingo. Jako emerytowany arcybiskup (ze stolicą tytularną Potentia in Piceno) powrócił do pracy misyjnej, był proboszczem i wikariuszem w parafiach Zambii (Chingombe, Mumbwa, Chikuni, Chilalantambo, Lusaka, Mulungushi, Mpunde). Pełnił także funkcję przewodniczącego Papieskich Dzieł Misyjnych w Zambii (19701991).

Publikował artykuły w krakowskim „Tygodniku Powszechnym” i kolońskim piśmie „Die Katholische Missionen”; ogłaszał listy pasterskie, wydał również wspomnienia Ucisk i utrapienie. Pamiętnik więźnia 1939-1945 (1967) oraz Moja Afryka. Moje Chingombe (1998). Został uhonorowany m.in. Orderem Zasługi RP oraz zambijskim Orderem Wolności. W lutym 1998 Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej, nadając tytuł prezbitera S. Andrea al Quirinale. W chwili nominacji kardynalskiej arcybiskup Kozłowiecki miał 87 lat, w związku z czym nigdy nie posiadał prawa udziału w konklawe.

Odznaczony został przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi w pracy misyjnej, za działalność na rzecz ludzi potrzebujących pomocy, za patriotyczną postawę rozsławiającą imię Polski w świecie (Postanowienie z dnia 24 maja 2007 r.). W imieniu Prezydenta RP order wręczył Kardynałowi Piotr Latawiec, Dyrektor Biblioteki Głównej oraz członek Senatu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, podczas oficjalnej wizyty Senatu Uniwersytetu w Republice Zambii, 25 lipca 2007 r.[2] Senat UKSW 22 marca 2007 postanowił nadać Kardynałowi Kozłowieckiemu doktorat honoris causa. Został wręczony 25 lipca 2007.

Jego imieniem nazwano szkołę w Hucie Komorowskiej w powiecie kolbuszowskim.

Pamiątki związane z osobą Kardynała – w tym jego pierścień, paliusz biskupi, piuska i pas biskupi, bulle papieskie przydzielające mu tytularne biskupstwa we Włoszech (Potenza Picena i kościół S. Andrea a Quirinale), medale i odznaczenia,w tym: Order Polonia Restituta i medal Legii Honorowej Republiki Francuskiej – przechowywane są w zbiorach Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa (woj.podkarpackie).

Zmarł 28 września rano w szpitalu w Lusace. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 5 października 2007 r. w stolicy Zambii na Pope’s Square. Przewodniczył im arcybiskup metropolita Lusaki Telesphore George Mpundu. Homilię wygłosił abp Medardo Joseph Mazombwe, emerytowany arcybiskup Lusaki. 4 października ciało zostało wystawione w archikatedrze w Lusace, gdzie wieczorem Mszy żałobnej przewodniczył przełożony tamtejszej prowincji Towarzystwa Jezusowego. Zmarły misjonarz został pochowany przy nowej archikatedrze Dzieciątka Jezus w Lusace.

26 marca 2008 r. powołano w Majdanie Królewskim Fundację im. Księdza Kardynała Adama Kozłowieckiego – „Serce bez granic”[3]. Fundacja ma na celu rekonstrukcję pałacu Kozłowieckich w Hucie Komorowskiej z przystosowaniem na centrum pamięci o Kardynale Adamie Kozłowieckim oraz utworzenie Diecezjalnego Centrum Misyjnego o charakterze formacyjno-edukacyjnym.

W I rocznicę śmierci 28 września 2008 odsłonięto na budynku urzędu Gminy Majdan Królewski tablicę upamiętniającą wizytę i przyjęcie Honorowego Obywatelstwa Gminy przez Kardynała.

Prace

  • „UCISK I STRAPIENIE. Pamiętnik Więźnia 1939-1945”
  • „Moja Afryka, moje Chingombe” (1998)

Po raz pierwszy po zakończeniu II wojny, przybył do Polski w 1970 r. Kolejna wizyta odbyła sie w 1987 r., kiedy poświęcił kościół w rodzinnej miejscowości, Hucie Komorowskiej, 5 lat później dokonał poświecenia świątyni w Komorowie. W 1997 r. przybył do Gminy Majdan Królewski –
w 60 rocznice święceń kapłańskich, gdzie otrzymał tytuł Honorowego Obywatela. 21.02.1998 r. papież Jan Paweł II nadal Mu godność Kardynała. Hutę Komorowska odwiedził 17 czerwca 1999 r. w dniu, kiedy szkole podstawowa nazwano jego imieniem. Kardynał Adam Kozłowiecki zmarł 28 września 2007 roku . Uroczystości pogrzebowe odbyły się 5 października w stolicy Zambii na Pope’s Square. Przewodniczył im Arcybiskup Lusaki Telesphore George Mpundu.


Lech Wałęsa (ur. 29 września 1943 w Popowie) – polski działacz związkowy i polityk, z zawodu elektryk. Lider Solidarności i Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 19901995.

Człowiek roku 1981 według magazynu Time oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1983)[1].

Biografia

Lech Wałęsa urodził się 29 września 1943 w Popowie. Jego rodzicami byli Bolesław Wałęsa (1908–1945), z zawodu cieśla, i Feliksa, z domu Kamieńska (1916–1975). Uczęszczał do szkół w Chalinie i Lipnie[2]. Od czerwca 1961 do maja 1967 pracował w Pracowniczym Ośrodku Maszynowym Łochocin. W 1969 poślubił Danutę z domu Gołoś, z którą ma obecnie ośmioro dzieci.

Działalność opozycyjna w PRL [edytuj]

W latach 19671976 był pracownikiem, jako elektryk okrętowy, Stoczni Gdańskiej im. Lenina. W 1970 był członkiem Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej. W 1971 został czasowo członkiem egzekutywy legalnego związku zawodowego, ale kilka miesięcy później został usunięty z tego stanowiska za „pieniactwo”[potrzebne źródło]. W 1976 został zwolniony z pracy za publiczne krytykowanie kierownictwa Stoczni Gdańskiej. Od 8 czerwca 1976 zatrudnił się w Zakładach ZREMB. W czerwcu 1978 włączył się do działalności Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.

Porozumienia sierpniowe i NSZZ Solidarność

W sierpniu 1980 był jednym z organizatorów i przywódców strajku w Stoczni Gdańskiej. Stał na czele Komitetu Strajkowego, następnie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Po podpisaniu porozumienia z delegacją rządową pod przewodnictwem Mieczysława Jagielskiego MKS przekształcił się w Tymczasowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność”, a ten po rejestracji związku w sądzie przekształcił się w Krajową Komisję Wykonawczą. 17 września 1980 Wałęsa wybrany został przewodniczącym Krajowej Komisji Porozumiewawczej. W kwietniu 1981 na zjeździe delegatów NSZZ Solidarność został wybrany formalnie przewodniczącym Solidarności oraz Krajowej Komisji Porozumiewawczej (19801981), której zadaniem było utrzymywanie negocjacji z rządem.

Internowanie i inwigilacja

W grudniu 1981 był internowany w Chylicach, Otwocku i Arłamowie, został zwolniony w listopadzie 1982. Rok później wrócił do pracy w Stoczni Gdańskiej na stanowisko elektryka, które zajmował formalnie do 1990 roku.

W 1983 jako lider podziemnej Solidarności otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. Odebrała ją jego żona Danuta Wałęsa 10 grudnia 1983 roku w Oslo[3]. Władze PRL odmówiły wydania Wałęsie paszportu.

W latach 19831987 oficjalnie był tylko „prywatną osobą”, jednak faktycznie odgrywał rolę trzymanego pod stałym dozorem milicyjnym nieformalnego lidera opozycji[potrzebne źródło]. W 1987 założył półlegalną Krajową Komisję Wykonawczą NSZZ „Solidarność”, która dążyła oficjalnie do legalizacji związku. Istniała ona trzy lata.

W 1988 był współorganizatorem strajku w Stoczni Gdańskiej, zakończonego ugodą z rządem i rozpoczęciem rozmów Okrągłego Stołu. Był współtwórcą porozumień Okrągłego Stołu, czyli nieformalnym przywódcą tzw. społecznej części uczestników tych rozmów i oficjalnie jej głównym koordynatorem. Był też współzałożycielem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ Solidarność.

Okrągły stół

Wałęsa 31 sierpnia 1988 podczas spotkania z gen. Kiszczakiem osiągnął porozumienie w sprawie rozpoczęcia obrad rządu z opozycją w zamian za wygaszenie zorganizowanej przez „Solidarność” fali strajków.

Rozmowy okrągłego stołu rozpoczęły się 6 lutego 1989, a zakończyły 5 kwietnia 1989. W ich wyniku możliwa była zmiana Konstytucji PRL i wybory parlamentarne w czerwcu 1989.

Komitet Obywatelski zdobył w wyborach w 1989 roku 99 ze 100 mandatów w Senacie i wszystkie z 35% pochodzących z wolnego wyboru miejsc w Sejmie. W sierpniu 1989 zorganizował spotkanie z przewodniczącymi ZSL i SD, zawiązując w Sejmie koalicję, która utworzyła następnie pierwszy powojenny niekomunistyczny rząd z Tadeuszem Mazowieckim jako premierem.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

W przeprowadzonych w dwóch turach w listopadzie i grudniu 1990 wyborach powszechnych wybrany został na Prezydenta RP. Sprawował urząd od 22 grudnia 1990 do 22 grudnia 1995.

Polityka zagraniczna

Polityka krajowa

Wybory prezydenckie w 1995

Wałęsa przegrał w drugiej turze wyborów prezydenckich przeprowadzonej 19 listopada 1995 z Aleksandrem Kwaśniewskim.

Działalność po prezydenturze

W kraju

  • W roku 1995 założył pozarządową organizację Fundacja „Instytut Lecha Wałęsy
  • W latach 199697 próbował organizować własną partię polityczną, jednak ostatecznie poparł kampanię wyborczą AWS, która skończyła się w 1997 roku wygraną tego ugrupowania w wyborach parlamentarnych. Jego zasługa w tym sukcesie jest jednak minimalna, a sam Wałęsa po roku odwrócił się od AWS i zaczął ją krytykować.
  • W roku 2000 ponownie przegrał wybory prezydenckie, otrzymując śladowe poparcie (1,01%), po którym ogłosił ostateczne odejście na polityczną emeryturę.
  • W roku 2004 otrzymał Dyplom Specjalny MSZ za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie.
  • W lutym 2005 roku napisał list otwarty na temat kontrowersyjnej rozgłośni katolickiej Radia Maryja – oskarżył ją mocnymi słowami o spiskowe teorie na temat III RP, antysemityzm i ksenofobię. Bodźcem do tego działania stało się oskarżenie Wałęsy na antenie Radia Maryja o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa pod pseudonimem „Bolek”. Spotkał go za to agresywny atak ze strony środowisk prawicy. Wałęsa publicznie ogłosił poparcie dla powstającej Partii Demokratycznej i niemal równolegle poparł kandydaturę Donalda Tuska z Platformy Obywatelskiej na prezydenta RP[potrzebne źródło].
  • 16 listopada 2005 roku uzyskał decyzją Instytutu Pamięci Narodowej status pokrzywdzonego przez służby bezpieczeństwa PRL i zapowiedział walkę na drodze sądowej z osobami oskarżającymi go o działalność agenturalną.
  • 22 sierpnia 2006 Lech Wałęsa wystąpił z Solidarności, gdyż uznał, że związek za bardzo zaangażował się w poparcie PiS i braci Kaczyńskich. Decyzję rozważał już w roku 2005, kiedy polecił opłacenie składek członkowskich tylko do końca roku.
  • 11 czerwca 2007 Sąd Okręgowy w Gdańsku orzekł, iż Lech Wałęsa naruszył dobra osobiste Krzysztofa Wyszkowskiego, nazywając go między innymi „małpą z brzytwą”, „wariatem”, „chorym debilem”.
  • 19 czerwca 2007 na swojej stronie internetowej napisał komentarz, w którym nazwał obecnego Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego „s…synem”, zaś w programie publicystycznym Kropka nad i na antenie telewizji TVN 24 podtrzymał to zdanie[4].
  • 24 września 2008 Sąd Okręgowy w Gdańsku podtrzymał wyrok z 11 czerwca 2007, iż Lech Wałęsa naruszył dobra osobiste Krzysztofa Wyszkowskiego.

Na arenie międzynarodowej

Posądzenia o współpracę z SB

Od wczesnych lat 90. w wypowiedziach dawnych współpracowników Lecha Wałęsy i jego przeciwników politycznych (m.in. Krzysztofa Wyszkowskiego, Andrzeja Gwiazdy, Anny Walentynowicz oraz niektórych działaczy Solidarności) pojawiają się oskarżenia o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa. Lech Wałęsa został wymieniony jako tajny współpracownik SB o pseudonimie „Bolek” również przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego w czerwcu 2008[6][7]. Podobne opinie pojawiały się w filmach dokumentalnych Nocna zmiana (1994) i Plusy dodatnie, plusy ujemne (20052006) oraz w książkach SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii[8] (2008), Sprawa Lecha Wałęsy[9] (2008) i Lech Wałęsa. Idea i historia[10] (2009) .

Akta SB dotyczące Lecha Wałęsy są niepełne. Wiadomo, że w 19921994 Wałęsa jako Prezydent RP wystąpił do UOP o ich udostępnienie. W 1996 stwierdzono brak części dokumentów i brak wypożyczonych mikrofilmów. Kilkadziesiąt ponumerowanych stron powyrywano – nie wiadomo dziś czy wróciły do MSW zdekompletowane, czy też zniszczono je później, aby skompromitować Wałęsę, jak on sam utrzymuje[11], [12].

Wyrokiem z 11 sierpnia 2000 Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Lustracyjny orzekł, że oświadczenie lustracyjne złożone przez kandydata na Prezydenta RP Lecha Wałęsę jest zgodne z prawdą[13] w rozumieniu ustawy lustracyjnej z 11 kwietnia 1997 r.[14].

16 listopada 2005 Lech Wałęsa otrzymał zaświadczenie nr 1763/05[15], wystawione przez IPN, w którym stwierdzono, iż przysługuje mu status osoby pokrzywdzonej w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN z 18 grudnia 1998 r.[16]. IPN przyznał Wałęsie status pokrzywdzonego w drodze tajnego głosowania, w stosunku głosów 4:3[17].

1 grudnia 2008 IPN upublicznił protokół z przesłuchania w dniu 18 listopada 2008 Edwarda Graczyka, byłego funkcjonariusza SB, osoby od dawna uchodzącej w publicznym obiegu za zmarłą (w 2000 w uzasadnieniu do orzeczenia Sądu Lustracyjnego Graczyk wymieniony był jako osoba nieżyjąca, co za tym dokumentem powtórzyli autorzy książki SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii). Edward Graczyk, funkcjonariusz przydzielony od grudnia 1970 w Gdańsku do kontaktów z Lechem Wałęsą, oświadczył, że Lechowi Wałęsie w dokumentach przypisany był pseudonim „Bolek”, że przekazał mu pieniądze na zwrot poniesionych kosztów podróży, że w wyniku przekazywanych przez Wałęsę informacji nikt nie ucierpiał oraz, iż nie wie czy na podstawie przedstawionych mu dokumentów Wałęsa został zarejestrowany jako Tajny Współpracownik[18]. W osobnym oświadczeniu medialnym sam Graczyk zaprzeczył, jakoby werbował Wałęsę na Tajnego Współpracownika[19].

Ordery i odznaczenia

Polskie

Lech Wałęsa z tytułu swego wyboru na urząd Prezydenta RP stał się:

Zagraniczne

Wyróżnienia

Od opuszczenia fotela prezydenckiego w 1995 roku do czerwca 2004 roku otrzymał 15 doktoratów honorowych.

Za „działalność dla dobra publicznego, dobrosąsiedzkich stosunków i pokoju” Lech Wałęsa został odznaczony przyznaną Zarząd Krajowy Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Społecznego „Misja Pojednania” (powołanego w wyniku historycznego spotkania i pojednania się w 1993 r. obrońców Westerplatte i marynarzy z pancernika Schleswig-Holstein) Komandorię Missio Reconciliationis.[22]

Jako pierwszy Polak zdobył w 1981 roku tytuł Człowieka Roku magazynu Time. W 1995 roku otrzymał tytuł Człowiek Roku tygodnika Wprost. Jest laureatem statuetki Nagrody Humanitarnej VICTORIA, którą odebrał w świdnickiej katedrze, a także Nagrody Kisiela 2005 oraz nagrody Galileo 2000 w (2007).[23]

17 lipca 1996 wyróżniony honorowym tytułem Przyjaciel Ludzi Bezdomnych, nadawanym przez twórcę MonaruMarka Kotańskiego. Funkcjonuje również stowarzyszenie jego imienia – Stowarzyszenie imienia Lecha Wałęsy.

Z rąk Królowej Brytyjskiej Elżbiety II otrzymał godność Honorowego Członka Orderu Łaźni (Honorary Member of the Most Honourable Order of the Bath; obywatele brytyjscy otrzymują przy nadaniu tego orderu osobiste szlachectwo, ale nie odnosi się to do cudzoziemców), a w 1993 roku z okazji udekorowania szwedzkim odznaczeniem – Orderem Św. Serafina nadano mu herb mający zastosowanie wyłącznie do celów orderowych [24].

24 maja 2007 Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela. Dyplom z rąk prezydent stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz oraz przewodniczącej Rady Miasta Ewy Malinowskiej-Grupińskiej odebrał 31 lipca 2007, w przeddzień rocznicy wybuchu powstania warszawskiego.

W 2007 został dożywotnim członkiem FOSE – Przyjaciele Skautingu w Europie. Oficjalnego przyjęcia do FOSE dokonał Jørgen Rasmussen, prezes Europejskiej Fundacji Skautowej[25].

Życie prywatne

Jeden z synów Wałęsy, Jarosław Wałęsa, jest posłem Platformy Obywatelskiej na Sejm VI kadencji. Córka, Maria Wiktoria, była rzeczniczką biura prasowego ojca. W 2006 wzięła udział w IV serii programu TVN Taniec z gwiazdami, gdzie wraz z Pawłem Godkiem zajęła VII miejsce. Najstarszy syn, Bogdan, był funkcjonariuszem gdańskiej Delegatury UOP[26].

Od czasu strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 Lech Wałęsa pokazuje się w miejscach publicznych z charakterystycznym plastikowym znaczkiem wpiętym w klapę marynarki. Przedstawia on wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej[27].

27 lutego 2008 w klinice Methodist DeBakey Heart and Vascular Center w Houston, Wałęsa został poddany zabiegowi, podczas którego wszczepiono mu dwukomorowy rozrusznik-defibrylator oraz stent[28].

Lech Wałęsa posiada dwa numery gadu-gadu : 5606334 i 1980. Prowadzi dwa blogi na stronach http://www.mojageneracja.pl/1980 i http://www.mojageneracja.pl/5606334. Prowadzi wideoblog na stronie http://lechwalesa.bloog.pl/. Posiada profile na stronach http://wirtualni.wp.pl/uid,21895,wizytowka.html i http://lechwalesa.blip.pl/.

Książki autorstwa Lecha Wałęsy

W 1984 Wałęsa wydał autobiografię zatytułowaną Droga nadziei. W 2007 ukazała się książka Lech Wałęsa. Moja III RP. Straciłem cierpliwość, a w 2008 nowa obszerna autobiografia Wałęsa. Droga do prawdy. Autobiografia. [29]

Kultura masowa

Postać Lecha Wałęsy znalazła się w kilku światowej sławy teledyskach, m.in. Michaela Jacksona (Man in the Mirror) lub The Scorpions (Wind of Change). Na obu widać prezydenta Wałęsę z końca lat 80.

24 października 1995 roku gości witali gospodarze, mieszkańcy Majdanu i pozostałych miejscowości gminy. Prezydent, oprócz honorowego obywatelstwa, otrzymał w prezencie szablę, z napisem „Bogu jednemu chwała”. Lech Wałęsa odpowiedział na pytania wyborców, pięciu parom małżeńskim wręczył medale za długotrwałe pożycie. Wizytę należało uznać za owocną, Skoro Majdan był wtedy jedną z woj. Tarnobrzeskim gminą, w której kandydat na prezydenta z zbliżających się wyborach, zdobył 63 proc. Głosów, odnosząc druzgocące zwycięstwo nad rywalami.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października19782 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Poeta i poliglota, a także aktor, dramaturg i pedagog. Filozof historii, fenomenolog, mistyk i przedstawiciel personalizmu chrześcijańskiego.

Życie przed wyborem na papieża

Dzieciństwo i młodość

Karol Wojtyła urodził się w Wadowicach jako drugi syn Karola Wojtyły i Emilii z Kaczorowskich. Ród Wojtyłów wywodzi się z Czańca k. Kęt i Lipnika (obecnie dzielnica Bielska-Białej). Ród Kaczorowskich pochodzi z Michalowa k. Szczebrzeszyna[1].

Karol Wojtyła został ochrzczony w kościele parafialnym dnia 20 czerwca 1920 roku przez księdza Franciszka Żaka, kapelana wojskowego. Rodzicami chrzestnymi Karola Wojtyły byli Józef Kuczmierczyk, szwagier Emilii Wojtyły, i jej siostra, Maria Wiadrowska[2]. Rodzice nadali mu imię Karol na cześć ostatniego cesarza Austrii bł. Karola Habsburga.

Rodzina Wojtyłów żyła skromnie. Jedynym źródłem utrzymania była pensja ojca – wojskowego urzędnika w Powiatowej Komendzie Uzupełnień w stopniu porucznika. Matka pracowała dorywczo jako szwaczka. Edmund, brat Karola, po ukończeniu wadowickiego gimnazjum studiował medycynę w Krakowie i został lekarzem. Wojtyłowie mieli jeszcze jedno dziecko – Olgę, która zmarła zaraz po urodzeniu w 1914 w Krakowie. Papież wspominał ją w opublikowanym po śmierci testamencie – na równi z rodzicami i bratem. Fakt o istnieniu starszej siostry ujawnił francuski dziennikarz i filozof André Frossard, autor wydanej w 1982 roku książki Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II.

W dzieciństwie Karola nazywano najczęściej zdrobnieniem imienia – Lolek. Uważano go za chłopca utalentowanego i wysportowanego. Regularnie grał w piłkę nożną oraz jeździł na nartach. Bardzo ważnym elementem życia Karola były wycieczki krajoznawcze, a także spacery po okolicy Wadowic. W większości wycieczek towarzyszył mu ojciec.

Jego matka zmarła 13 kwietnia 1929 roku, w wieku 45 lat. Trzy lata później, w 1932, w wieku 26 lat zmarł na szkarlatynę jego brat Edmund. Chorobą zaraził się od swojej pacjentki w szpitalu w Bielsku.

Od września 1930 roku, po zdaniu egzaminów wstępnych, Karol Wojtyła rozpoczął naukę w 8-letnim Państwowym Gimnazjum Męskim im. Marcina Wadowity w Wadowicach. Już w tym wieku, według jego katechetów, wyróżniała go także ogromna wiara. W pierwszej klasie ks. Kazimierz Figlewicz zachęcił go do przystąpienia do kółka ministranckiego, którego stał się prezesem. Katecheta ten miał znaczny wpływ na rozwój duchowy młodego Karola Wojtyły.

Podczas nauki w gimnazjum Karol zainteresował się teatrem – występował w przedstawieniach Kółka Teatralnego stworzonego przez polonistów z wadowickich gimnazjów: żeńskiego im. Michaliny Mościckiej i męskiego im. Marcina Wadowity (zobacz też: Dramaturgia, teatr).

Studia i dojrzewanie duchowe

14 maja 1938 Karol Wojtyła zakończył naukę w gimnazjum otrzymując świadectwo maturalne z oceną celującą, która umożliwiała podjęcie studiów na większości uczelni bez egzaminów wstępnych. Karol Wojtyła wybrał studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studia rozpoczął w październiku 1938 roku.

W pierwszym roku studiów Karol przeprowadził się wraz z ojcem do rodzinnego domu matki przy ul. Tynieckiej 10 w Krakowie. Pozostał wierny swej pasji – piłce nożnej, uczęszczał na mecze Cracovii. Czas od października 1938 do lutego 1941 roku to okres wytężonej nauki Karola na studiach, spotkań grupy literackiej, a także tworzenia własnej poezji. W lutym 1940 poznał osobę ważną dla swego rozwoju duchowego. Był to Jan Tyranowski, krakowski krawiec, poza swą pracą zawodową zafascynowany duchowością chrześcijańską, w tym mistyką. Tyranowski prowadził dla młodzieży męskiej koło wiedzy religijnej. Uczestniczący w nim Wojtyła poznał wówczas i po raz pierwszy czytał pisma św. Jana od Krzyża.

Dnia 18 lutego 1941 roku po długiej chorobie zmarł ojciec Karola. W 1942 i 1943, jako reprezentant krakowskiej społeczności akademickiej, udawał się do Częstochowy, by odnowić śluby jasnogórskie.

Wojna odebrała Karolowi możliwość kontynuowania studiów, zaczął więc pracować jako pracownik fizyczny w zakładach chemicznych Solvay. Początkowo od jesieni 1940 przez rok w kamieniołomie w Zakrzówku, a potem w oczyszczalni sody w Borku Fałęckim. W tym okresie Karol związał się też z polityczno-wojskową katolicką organizacją podziemną Unia, która starała się między innymi ochraniać zagrożonych Żydów.

Jesienią roku 1941 Karol wraz z przyjaciółmi założył Teatr Rapsodyczny, który swoje pierwsze przedstawienie wystawił 1 listopada 1941. Rozstanie Wojtyły z teatrem nastąpiło nagle w roku 1942, gdy postanowił on studiować teologię i wstąpił do tajnego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie gdzie 1 listopada 1946[3] otrzymał święcenia kapłańskie. W tym samym czasie rozpoczął w konspiracji studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W okresie od kwietnia 1945 do sierpnia 1946 roku Karol Wojtyła pracował na uczelni jako asystent i prowadził seminaria z historii dogmatu.

Był to też okres rozwoju literackiego Karola. Pierwszy zbiór wierszy Renesansowy psałterz, powstały 1939 roku (wydany w 1999), ma jeszcze charakter poetyckich pierwocin; jest też wyrazem hołdu dla wielkiej tradycji, w tym dla Jana Kochanowskiego. Wczesną dojrzałość młodego poety ujawniają utwory powstałe podczas wojny, w tym poemat Pieśń o Bogu ukrytym, o charakterze wizyjnym i mistycznym, nawiązujący twórczo do św. Jana od Krzyża. Jako poeta Wojtyła łączył precyzję stylu oraz intelektualizm z wizyjnym charakterem ekspresji lirycznej. Tworzył poezję metafizyczną.

Kapłaństwo. Praca naukowa i twórcza

13 października 1946 roku alumn Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie Karol Wojtyła został subdiakonem, a tydzień później diakonem. 1 listopada 1946 roku kardynał Adam Stefan Sapieha wyświęcił Karola Wojtyłę na księdza. 2 listopada jako neoprezbiter odprawił Mszę św. prymicyjną w krypcie św. Leonarda w katedrze na Wawelu. 15 listopada Karol Wojtyła wraz z klerykiem Stanisławem Starowieyskim poprzez Paryż wyjechał do Rzymu, aby kontynuować studia na Papieskim Międzynarodowym Athenaeum Angelicum (obecnie Papieski Uniwersytet Świętego Tomasza z Akwinu (Angelicum)) w Rzymie. Przez okres studiów zamieszkiwał w Kolegium Belgijskim, gdzie poznał wielu duchownych z krajów frankofońskich oraz z USA. W 1948 roku ukończył studia z dyplomem summa cum laude.

Pod kierunkiem wybitnego teologa, dominikanina Reginalda Garrigou-Lagrange’a napisał po łacinie rozprawę doktorską Zagadnienie wiary u świętego Jana od Krzyża (tytuł oryginału: Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce). Dla potrzeb doktoratu nauczył się języka hiszpańskiego, by czytać teksty renesansowego mistyka w oryginale. Z powodu braku funduszy na wydanie rozprawy drukiem nie uzyskał stopnia doktorskiego. Tytuł ten został mu przyznany w Polsce.

W lipcu 1948 roku, na okres 7 miesięcy Karol Wojtyła został skierowany do pracy w parafii Niegowić, gdzie spełniał zadania wikarego i katechety. Od tego momentu rozpoczął się dla młodego księdza okres wycieczek i podróży z młodzieżą po Polsce. Wolny czas zawsze starał się spędzać z chłopcami i dziewczętami na łonie natury. W marcu 1949parafii św. Floriana w Krakowie. Tam też założył mieszany chorał gregoriański. Nadal często wyprawiał się na wycieczki z młodzieżą. Podczas wielu wycieczek ksiądz Wojtyła starał się zmylić ówczesną milicję i dlatego zdejmował sutannę i kazał nazywać się „wujkiem”. roku Karol Wojtyła został przeniesiony do

Otwierał się intensywny i twórczy okres pracy naukowej, a także literackiej. W roku 1951 po śmierci kardynała Sapiehy, Karol Wojtyła został skierowany na urlop w celu ukończenia pracy habilitacyjnej. Dużo uwagi poświęcał także pracy publicystycznej, pisał eseje filozoficzne (np. Personalizm tomistyczny – o Tomaszu z Akwinu, O humanizmie św. Jana od Krzyża) i szkice. Często publikował w krakowskich periodykach katolickich: miesięczniku „Znak” i „Tygodniku Powszechnym”. W związku z habilitacją podjął systematyczne studia nad myślą etyczną fenomenologa Maxa Schelera, którego pisma czytał w oryginale niemieckim. Pisał wiele m.in. na temat chrześcijańskiej etyki seksualizmu. Dnia 12 grudnia 1953 jego praca Ocena możliwości oparcia etyki chrześcijańskiej na założeniach systemu Maksa Schelera [taka spolszczona wersja imienia w tytule] została przyjęta jednogłośnie przez Radę Wydziału Teologicznego UJ, jednak Wojtyła nie uzyskał habilitacji z powodu odmowy Ministerstwa Oświaty.

Karol Wojtyła powrócił do przerwanych obowiązków. Wykładał m.in. w seminariach diecezji: krakowskiej, katowickiej i częstochowskiej (mieściły się one wszystkie w Krakowie) oraz na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Jego wykłady obejmowały głównie teologię moralną i etykę małżeńską, ale ogarniały też szeroko pojętą historię filozofii. Były precyzyjne i trudne, Wojtyła ujmował jednak studentów jako profesor wprawdzie wymagający, lecz życzliwy, otwarty na rozmowę i sprawiedliwy.

Biskup, kardynał, papież

4 lipca 1958 r. Karol Wojtyła został mianowany biskupem tytularnym Ombrii, a także biskupem pomocniczymKonsekracji biskupiej ks. Karola Wojtyły dokonał 28 września 1958 w katedrze na Wawelu metropolita krakowski i lwowski, arcybiskup Eugeniusz Baziak. Współkonsekratorami byli biskupi Franciszek Jop i Bolesław Kominek. W 1962 roku został krajowym duszpasterzem środowisk twórczych i inteligencji. Na okres biskupstwa Karola Wojtyły przypadły także obrady Soboru Watykańskiego II, w których aktywnie uczestniczył. Już w tym okresie bardzo dużo czasu poświęcał na podróże zagraniczne w celach ewangelizacyjnych i religijnych. Krakowa.

Jako biskup przyjął, zgodnie z obyczajem, hasło przewodnie swej posługi. Brzmiało: Totus Tuus (łac. Cały Twój). Kierował je do Matki Chrystusa. Inspiracją stał się barokowy pisarz ascetyczny, francuski św. Ludwik Maria Grignion de Montfort i jego książka Traktat o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny, z której Wojtyła przejął koncepcję „niewolnictwa duchowego”, rozumianą jako dobrowolne i ufne oddanie się w opiekę Matce Boskiej.

30 grudnia 1963, półtora roku po śmierci swego poprzednika, arcybiskupa Eugeniusza Baziaka, Karol Wojtyła został mianowany arcybiskupem metropolitą krakowskim. Cztery lata później, podczas konsystorza z 26 czerwca 1967 został nominowany kardynałem. 29 czerwca 1967 roku otrzymał w Kaplicy Sykstyńskiej od papieża Pawła VI czerwony biret, a jego kościołem tytularnym stał się kościół św. Cezarego Męczennika na Palatynie.

Jako biskup diecezji krakowskiej wizytował parafie, odwiedzał klasztory (w tym zgromadzenie albertynów, założone przez św. Adama Chmielowskiego, Brata Alberta). W roku 1965 otworzył proces beatyfikacyjny siostry Faustyny Kowalskiej, z której Dzienniczek wraz orędziem Miłosierdzia Bożego zapoznał się wcześniej. Spotykał się z inteligencją krakowską, zwłaszcza ze środowiskiem naukowym i artystycznym. Ponadto jeździł na Podhale i w Tatry.

Ogłosił drukiem (pod pseudonimem Andrzej Jawień) dramaty: Przed sklepem jubilera i jak misterium ujęte Promieniowanie ojcostwa, także poematy. W 1969 wydał swą książkę filozoficzną monografię z zakresu antropologiiOsoba i czyn, która była znana także za granicą, a w 1972 – książkę o II Soborze Watykańskim. Pomimo obowiązków duszpasterskich systematycznie prowadził wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, kształtując tam swą szkołę badawczą z zakresu etyki.

Zyskał dojrzałość jako myśliciel, sięgając do rozległej tradycji filozoficznej (grecka etyka klasyczna, św. Tomasz z Akwinu, fenomenologia), lecz też do Biblii i do mistyki (zawsze mu bliski święty Jan od Krzyża) i budując harmonijnie koncepcję z pogranicza filozofii oraz teologii: człowieka jako integralnej osoby. Człowiek jest zadomowiony pośród świata jako byt cielesno-duchowy, otwarty na transcendencję, a godność i wolność dał mu Bóg. Tym sposobem Wojtyła stał się wybitnym przedstawicielem personalizmu. Swoje poglądy stosował też i przedstawiał w pracy duszpasterskiej.

Stał się znanym poza Polską autorytetem. Był obok Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego, najważniejszą postacią Episkopatu Polski. Z „prymasem Tysiąclecia” (bo tak nazywał kard. Wyszyńskiego), ściśle współpracował, okazując szacunek dla jego doświadczenia i mądrości. Jako kardynał odbywał podróże zagraniczne, zapraszany też przez środowiska uniwersyteckie. Wiosną 1976 papież Papież Paweł VI zaprosił go do Watykanu, by głosił tam rekolekcje wielkopostne (wydane później w publikacji książkowej).

Na zwołanym po śmierci Jana Pawła I drugim konklawe w roku 1978 Wojtyła został wybrany na papieża i przybrał imię Jana Pawła II. Wynik wyboru ogłoszono 16 października o 16:16.

Wykładniki pontyfikatu

Od 14 marca 2004 roku pontyfikat Jana Pawła II jest uznawany za najdłuższy, po pontyfikacie Świętego Piotra i bł. Piusa IX. Był papieżem przez 26 i pół roku (9666 dni). Długość jego pontyfikatu podkreśla także kontrast z papiestwem jego poprzednika Jana Pawła I, który papieżem był jedynie 33 dni.

Jan Paweł II beatyfikował i kanonizował o wiele więcej osób niż jakikolwiek poprzedni papież. Ogłosił błogosławionymi w sumie 1338 osób, kanonizował 51 z wszystkich 482 świętych[4]. Trudno powiedzieć, czy kanonizował więcej świętych niż wszyscy poprzedni papieże razem wzięci, ponieważ wiele zapisów wczesnych kanonizacji jest niekompletnych, zaginionych lub niedokładnych.

Podczas swego pontyfikatu Jan Paweł II powołał więcej kardynałów niż którykolwiek z jego poprzedników. Na dziewięciu konsystorzach papież kreował kardynałami 231 duchownych katolickich (zobacz też: Kardynałowie z nominacji Jana Pawła II).

W 1989 roku Jan Paweł II otrzymał, wyjątkowo jako jedyny laureat, nagrodę Wiktora przyznawaną przez Akademię Telewizyjną (Wiktory 1989).

Podczas jego pontyfikatu ponad 300 milionów ludzi przeszło na katolicyzm[potrzebne źródło].

Osobistym sekretarzem Jana Pawła II przez cały pontyfikat był Stanisław Dziwisz, obecnie kardynał.

Papież-Polak

Jan Paweł II był pierwszym papieżem z Polski, jak również pierwszym po 455 latach biskupem Rzymu, niebędącym Włochem. Wielokrotnie sam przywoływał spełnione proroctwo Juliusza Słowackiego z wiersza „Słowiański papież„. Wybór na głowę Kościoła osoby z kraju socjalistycznego wpłynął znacząco na wydarzenia w Europie wschodniej i Azjilatach 80. XX wieku. w

Zamach na Jana Pawła II

W dniu 13 maja 1981, podczas audiencji generalnej na Placu św. Piotra w Rzymie o godzinie 17:19, Jan Paweł II został postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Ali Agcę w brzuch oraz rękę. Jak ustalili śledczy, chwilę wcześniej Ali Ağca mierzył w jego głowę. Jan Paweł II schylił się wtedy do małej dziewczynki (Sara Bartoli) i wziął ją na ręce. Zamachowiec prawdopodobnie nie chciał postrzelić dziecka i opóźnił oddanie strzału, co uniemożliwiło mu dokładne wycelowanie. Ranny papież osunął się w ramiona stojącego za nim sekretarza Dziwisza. Ochrona przewiozła Jana Pawła II do kliniki Gemelli, gdzie poddano papieża sześciogodzinnej operacji. Do pełni zdrowia jednak nigdy nie wrócił. Papież wierzył, że swoje ocalenie nie zawdzięczał tylko szczęściu. Wyraził to słowami: Jedna ręka strzelała, a inna kierowała kulę.

Wierni dostrzegli pewien związek. Zamach miał miejsce 13 maja, podobnie jak pierwsze objawienie Matki Boskiej w Fátimie w roku 1917. Jan Paweł II spędził na rehabilitacji w szpitalu 22 dni. Potem wielokrotnie cierpiał z powodu różnorodnych dolegliwości będących następstwem postrzału. Papież nigdy nie ukrywał swoich niedomagań przed wiernymi, ukazując wszystkim oblicze zwykłego człowieka poddanego cierpieniu.

Rok po zamachu papież udał się do Fátimy, chcąc złożyć Matce Boskiej hołd i podziękowanie za to, że ta według niego ocaliła mu życie. 13 maja 1982, podczas nabożeństwa, niezrównoważony hiszpański ksiądz ugodził go lekko nożem. Ochrona papieża szybko go obezwładniła, a papież dokończył nabożeństwo pomimo krwawienia. Wydarzenie to nie było upublicznione aż do roku 2008, kiedy do kin trafił film Świadectwo[5].

2 lutego 1983 funkcjonariusze SB, pracownicy grupy „D” podjęli próbę skompromitowania Jana Pawła II przed jego II Podróżą Apostolską do Polski, podrzucając do mieszkania redaktora Tygodnika Powszechnego ks. Andrzeja Bardeckiego spreparowany pamiętnik Ireny Kinaszewskiej, znajomej Wojtyły[6].

W 1985 w raporcie analitycznym CIA za najbardziej prawdopodobne uznała zaamgażowanie ZSRR w zlecenie i organizację zamachu[7].

W marcu 1995 włoski tygodnik „Toscana Oggi” opublikował rozkaz Komitetu Centralnego KPZR z 1979 roku, nakazujący KGB „wykorzystanie wszelkich dostępnych możliwości, by zapobiec nowemu kierunkowi w polityce, zapoczątkowanemu przez polskiego papieża, a w razie konieczności – sięgnąć po środki wykraczające poza dezinformację i dyskredytację”. Pod rozkazem podpisali się: Michaił Gorbaczow, Michaił Susłow oraz inni członkowie KC – Andriej Kirylenko, Konstantin Czernienko, Konstantin Rusakow, Władimir Ponomariew, Iwan Kapitonow, Michaił Zimianin i Władimir Dołgich[8]. Dokument był szeroko analizowany w 2008 roku przez amerykańskiego dziennikarza Johna O. Kohlera[9].

W marcu 2006 komisja śledcza włoskiego parlamentu powołana dla ustalenia odpowiedzialności obywateli włoskich podejrzanych o współpracę z KGB, ustaliła bezsprzecznie, że rozkaz zabicia papieża wydał osobiście I sekretarz KC KPZR Leonid Breżniew, a zatwierdziło Biuro Polityczne m.in. Michaił Gorbaczow. Ali Agca działał na zlecenie bułgarskiej służby bezpieczeństwa, której działania miało inspirować radzieckie KGB. Badania archiwów ujawniły, że istniała szansa na udaremnienie zamachu. Niestety sygnały ostrzegawcze przekazane przez amerykańską CIA zostały zlekceważone[potrzebne źródło]. Po zamachu otoczenie papieża wprowadziło specjalne środki bezpieczeństwa (m.in. papamobile został odpowiednio opancerzony).

Podróże

Charakterystycznym elementem pontyfikatu Jana Pawła II były podróże zagraniczne. Odbył ich 104, odwiedzając wszystkie zamieszkane kontynenty. W wielu miejscach, które odwiedził, nigdy przedtem nie postawił stopy żaden papież. Był m.in. pierwszym papieżem, który odwiedził Wielką Brytanię (od roku 1534 Kościół Anglii nie uznaje władzy zwierzchniej Stolicy Apostolskiej). Mimo wielu zabiegów nie udało mu się jednak odbyć pielgrzymki do Rosji, prawdopodobnie ze względu na niechęć ze strony patriarchatu moskiewskiego, który zarzuca Watykanowi prozelityzm.

Jan Paweł II jako papież najwięcej razy odwiedził m.in. Polskę (8 razy), USA (7 razy), Francję (7 razy).

Podróże apostolskie do Polski:

Jan Paweł II odbył także blisko 100 podróży na terenie Włoch (najważniejsze z nich):


Papież a wyznawcy judaizmu

Jan Paweł II wygłosił wiele przemówień i napisałb dużą liczbę listów na temat stosunku chrześcijan do społeczności  żydowskiej. Skupił się nie tylko na tragedii  holocaustu, ale również na aspektach teologicznych w relacjach między chrześcijaństwem a
Narodem Wybranym
, rozwijając i wprowadzając w praktykę myśl zaistniałą w dokumencie soborowym  Nostra Aetate. Zdaniem watykanistów, należy widzieć w tej papieskiej  wrażliwości echa jego przeżyć sprzed   II wojny światowej i zwłaszcza z czasów wojennych. Potępił   antysemityzm, który nazwał nie do pogodzenia z chrześcijaństwem. W okresie   Wielkiego Jubileuszu roku 2000 dokonał historycznego wyznania win Kościoła –  w tym win względem Żydów. Ważnymi etapami pojednawczymi były: wizyta w   Wielkiej Synagodze w Rzymie   13 kwietnia1986, która była pierwszą papieską wizytą w  synagodze praktycznie od początku chrześcijaństwa oraz  pielgrzymka do Ziemi Świętej (2026 marca 2000), w czasie której modlił się przed  Ścianą Płaczu.


Ekumenizm i stosunki międzyreligijne

Wiele czasu poświęcił budowie jedności pomiędzy Kościołami  chrześcijańskimi. Sam podkreślał także ważność ekumenizmu w swoim pontyfikacie, m.in. w encyklice Redemptor hominis: nigdy nie przestanę tego podkreślać i będę popierał każdy wysiłek podejmowany w tym kierunku na wszystkich płaszczyznach, w których spotkamy naszych braci chrześcijan.

Jan Paweł II wielką wagę przywiązywał do stosunków z ludźmi innej wiary, nie tylko w ramach chrześcijaństwa, ale także członków innych religii i  ateistów. W 1999 papież ucałował Koran przywieziony w prezencie przez  muzułmańskich duchownych. Osobiście uczestniczył we wspólnym trwaniu w modlitwie w Asyżu przedstawicieli kilkudziesięciu religii światowych.

 Zwyczaje Jana Pawła II

Za pontyfikatu Jana Pawła II, dzięki samemu papieżowi, nastąpiły ogromne zmiany w Watykanie, a także w postrzeganiu osoby
papieża przez społeczność zarówno katolicką jak i pozostałych chrześcijan oraz wyznawców innych religii. Zaraz po swoim wyborze na Stolicę Apostolską, przy składaniu  homagium nowo wybranemu papieżowi, Jan Paweł II nie pozwolił prymasowi
Wyszyńskiemu uklęknąć przed sobą. Pierwsze przemówienie wygłosił po włosku, a więc w języku narodu, do jakiego przemawiał. Do tej pory przyjęte było, że papież zawsze swoje pierwsze przemówienie wygłasza po łacinie. Do kolejnych nowości w tym pontyfikacie należą:

  • liczne
    pielgrzymki
    (zagraniczne oraz
    parafii
    we Włoszech),

  • spotkania z duchownymi innych  wyznań oraz odwiedziny  świątyń różnych religii (chrześcijańskich oraz niechrześcijańskich),
  • udział w przedsięwzięciach artystycznych: koncertach, występach zespołów, projekcjach filmowych,
  • prywatne spotkania z wiernymi,
  • bezpośrednie spotkania z ludźmi w trakcie pielgrzymek,
  • żarty i bezpośredniość w kontaktach z ludźmi.

Wprawdzie już począwszy od Jana XXIII papiestwo zaczęło rezygnować z niektórych elementów ceremoniału, jednakże Jan Paweł II zniwelował większość barier, przyjmując postawę papieża bliskiego wszystkim ludziom, papieża-apostoła. Nie zmieniło się to nawet po zamachu.

 Papież młodych

Jan Paweł II chętnie spotykał się z  młodymi ludźmi i poświęcał im dużo uwagi. Na spotkanie w Rzymie  31 marca 1985ONZ
ogłosiło
  Międzynarodowym Rokiem Młodzieży, napisał list apostolski na temat roli młodości jako okresu szczególnego kształtowania drogi życia (Dilecti Amici), a  20 grudnia zapoczątkował tradycję  Światowych Dni Młodzieży[10].
Odtąd co roku przygotowywał orędzie skierowane do młodych, które stawało się tematem tego międzynarodowego spotkania, organizowanego w różnych miejscach świata (odbyło się ono również w Polsce – Częstochowa,  1991). roku, który

 Choroba i śmierć

Jan Paweł II od początku  lat 90. cierpiał na postępującą  chorobę Parkinsona. Mimo licznych spekulacji i sugestii ustąpienia z
funkcji, które nasilały się w mediach zwłaszcza podczas kolejnych pobytów papieża w szpitalu, pełnił ją aż do śmierci. W lipcu 1992 przeszedł  operację w celu usunięcia guza  nowotworowego na  jelicie grubym. Jego długoletnie zmagania z chorobą i ze starością były osobistym przykładem głoszonych na ten temat poglądów, w których podkreślał godność ludzkiego cierpienia i odnosił je do męki  Chrystusa. 13 maja 1992 papież, w 11. rocznicę zamachu, ustanowił Światowy Dzień Chorego.

Nagłe pogorszenie stanu zdrowia papieża rozpoczęło się 1 lutego  2005. Przez ostatnie dwa miesiące życia Jan Paweł II wiele dni spędził w szpitalu i nie udzielał się publicznie. Przeszedł  grypę oraz zabieg  tracheotomii, wykonany z powodu  niewydolności oddechowej.

W czwartek  31 marca tuż po godzinie 11, gdy Jan Paweł II udał się do swej prywatnej kaplicy, wystąpiły u niego silne
dreszcze
, ze  wzrostem temperatury ciała do 39,6 °C. Był to początek  wstrząsu septycznego połączonego z zapaściąinfekcja
dróg moczowych
w osłabionym chorobą Parkinsona i niewydolnością oddechową  organizmie.
sercowo-naczyniową.

Uszanowano wolę papieża, który chciał pozostać w domu. Podczas mszy przy jego łożu, którą Jan Paweł II  koncelebrował z przymkniętymi oczyma, kardynał  Marian Jaworski udzielił mu sakramentu namaszczenia. 2 kwietnia, w dniu śmierci, o godzinie 7:30 rano, papież zaczął tracić przytomność, a późnym porankiem przyjął jeszcze watykańskiego sekretarza stanu kardynała  Angelo Sodano. Później tego samego dnia doszło do gwałtownego wzrostu temperatury. Około godziny 15.30 bardzo słabym głosem papież powiedział:
„Pozwólcie mi iść do domu Ojca”
. O godzinie 19 wszedł w stan  śpiączki, a monitor wykazał postępujący zanik  funkcji życiowych. Osobisty papieski lekarz Renato Buzzonetti stwierdził śmierć papieża Jana Pawła II o godzinie 21:37, a  elektrokardiograf wyłączono po 20 minutach od tej chwili. Zmarł  2 kwietnia 2005 po zakończeniu  Apelu Jasnogórskiego, w pierwszą sobotę miesiąca i wigilię  Święta Miłosierdzia Bożego, w 9666. dniu swojego pontyfikatu. W ciągu ostatnich dwóch dni życia nieustannie towarzyszyli mu wierni z całego świata, śledząc na bieżąco wiadomości dochodzące z Watykanu oraz trwając na modlitwie w
jego intencji[11].

Pogrzeb

 Pogrzeb Jana Pawła II odbył się w piątek  8 kwietnia 2005 r. Trumnę z prostych desek z drewna  cyprysowego (symbolu nieśmiertelności) ustawiono wprost na rozłożonym na bruku lacu św. Piotra dywanie. Mszy świętej koncelebrowanej przez
kolegium kardynalskie
i patriarchów  katolickich Kościołów wschodnich przewodniczył  dziekan kolegium, kardynał Joseph Ratzinger (który 11 dni później został następcą zmarłego papieża). Uczestniczyło w niej na placu św. Piotra ok. 300 tysięcy wiernych oraz 200 prezydentów i premierów, a także przedstawiciele wszystkich wyznań świata, w tym duchowni  islamscy i
żydowscy
[12].
Wielu zgromadzonych na uroczystości ludzi miało ze sobą transparenty z włoskim napisem  santo subito („święty natychmiast”)[13]. W całym Rzymie przed ekranami rozstawionymi w wielu miejscach miasta zgromadziło się 5 mln ludzi, w tym ok. 1,5 mln Polaków[14].
Po zakończeniu nabożeństwa żałobnego, w asyście duchownych wyłącznie z najbliższego otoczenia, papież został pochowany w podziemiach  bazyliki św. Piotra na Watykanie, w krypcie Jana XXIII, beatyfikowanego w  2000 roku. Prosty grobowiec o głębokości 1,7 m, przykryty  marmurową płytą z napisem Ioannes Paulus II 16 X 1978 – 2 IV 2005, jest spełnieniem zapisu z testamentu, który mówił o „prostym grobie w ziemi”.Grobowiec Jana Pawła II znajduje się w krypcie w pobliżu miejsca, gdzie według tradycji znajduje się grobowiec św. Piotra.

Procesji z trumną przewodniczył  kardynał kamerling Eduardo Martínez Somalo. W  Grotach Watykańskich trumnę złożono w drugiej,  cynkowej, którą szczelnie zalutowano, a tę w trzeciej, wykonanej z drewna  orzechowego. Do trumny został włożony woreczek z  medalami wybitymi w czasie pontyfikatu Jana Pawła II oraz umieszczony w  ołowianymPiero Marini. pojemniku akt, który zawiera najważniejsze fakty z okresu jego pontyfikatu. Trumny zostały opatrzone watykańskimi pieczęciami. W złożeniu
trumny uczestniczyli jedynie najbliżsi współpracownicy papieża, arcybiskupi Stanisław Dziwisz


Następca Jana Pawła II

Następcę Jana Pawła II  konklawe wybrało  19 kwietnia 2005. Został nim jeden z najbliższych współpracowników zmarłego papieża, niemiecki  kardynał Joseph Ratzinger, który przyjął imię  Benedykta XVI.

 Proces beatyfikacyjny

 13 maja 2005 papież Benedykt XVI zezwolił na natychmiastowe rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II, udzielając
dyspensy
prawo kanoniczne. Od momentu zezwolenia na rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Janowi Pawłowi II przysługuje tytuł  Sługi Bożego. Formalne proces rozpoczął się  28 czerwca 2005 kiedy zaprzysiężeni zostali członkowie trybunału beatyfikacyjnego.  Postulatorem procesu został polski ksiądz Sławomir Oder. od pięcioletniego okresu oczekiwania od śmierci kandydata,

 2 kwietnia 2007 zakończyła się faza diecezjalna procesu. Wszystkie akta zostały przekazane do watykańskiej Kongregacji ds. kanonizacyjnych.

1 maja 2014 r. oficjalnie zostanie Jan Paweł II beatyfikowany.

 

Ks. Prałat Władysław Włodarczyk

Tytuł nadany 14.10.2013 r.

Uzasadnienie do wniosku do Rady Gminy o nadanie tytułu Honorowego Obywatela Gminy ks. prałatowi Władysławi Włodarczykowi:

Ks. Prałat Władysław Włodarczyk urodził się 26 listopada 1937 r. w Nawsiu Kołaczyckim. W roku 1955 ukończył liceum ogólnokształcące w Kołaczycach. Po odbyciu studiów w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu, 17 czerwca 1962 r., przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Franciszka Bardy. W latach 1962 – 1975 pracował, jako wikariusz w Zaleszanach, Sanoku, Sokołowie Małopolskim, Stalowej Woli. W latach 1975-1981 Proboszcz Parafii Kalników.

Pracę duszpasterską, jako Proboszcz w Parafii św. Bartłomieja Apostoła w Majdanie Królewskim rozpoczął w lipcu 1981 roku. Człowiek z wielką charyzmą. Dzięki swojej operatywności i determinacji w działaniach zmienił wizerunek Parafii.

Wielki Budowniczy Parafii – bo tak niewątpliwie można powiedzieć o Ks. Prałacie. Wspólnie z parafianami najpierw Huty Komorowskiej, a potem Komorowa przystąpił do budowy nowych świątyń. Dzięki pracy i zaangażowaniu Ks. Prałata i mieszkańców obu miejscowości dzieło zwieńczył sukces.

Budowę kościoła w Hucie Komorowskiej rozpoczęto w lipcu 1983 r. Poświęcenia w roku 1987 dokonał w obecności bpa I. Tokarczuka tutejszy rodak abp Adam Kozłowiecki. Od czerwca 1991r. jest to samodzielna parafia.

W maju 1988 r. został poświęcony plac pod budowę nowego kościoła w Komorowie. W czerwcu 1992 roku został wmurowany kamień węgielny, świątynia została poświęcona przez abpa Adama Kozłowieckiego. Dnia 29 czerwca 1997 r. ks. bp Wacław Świerzawski erygował parafię pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Komorowie.

Wiele pracy i serca włożył Ks. Prałat w to, aby nasza Majdańska świątynia i jej otoczenie były coraz piękniejsze. Jest to piękny, zabytkowy, późnobarokowy kościół, jeden z najstarszych w naszym dekanacie. Trudno wymienić wszystko, co zostało zrobione w czasie tych 31 lat. W kościele położono nową posadzkę i założono ogrzewanie. Wykonany został remont dzwonnicy. Dach na części kościoła i dzwonnicy pokryto blachą miedzianą. Nasze dzwony zyskały elektroniczne sterowanie. Odnowiono również elewację świątyni i pomalowano dach. Odnowiono witraże i założono okna. Jednym z największych wyzwań była renowacja zabytkowego wnętrza kościoła; ołtarzy i polichromii. Prace rozpoczęto od renowacji Wielkiego Ołtarza, którą ukończono na Boże Narodzenie 2004 r. Później sukcesywnie kontynuowano remonty. Należy również wspomnieć o zakupie nowych organów, ogrodzeniu cmentarza i parkingach wokół kościoła.

Ks. Prałat zawsze podkreśla, że nie udałoby się tych wszystkich prac wykonać bez pomocy i zaangażowania parafian oraz wsparcia samorządu gminy. To chyba najważniejsze materialne dzieła, którym patronował ks. Władysław Włodarczyk, ale prócz tego jest on przede wszystkim naszym duszpasterzem. Pełnił Funkcję proboszcza naszej parafii przez 31 lat.

Przez ten czas dzień po dniu dzielił troski i radości parafian, doradzał przy podejmowaniu ważnych decyzji, pomagał rozwiązywać problemy życia, a przede wszystkim obdarzał nas niezliczonymi darami płynącymi z nauki ewangelii i sakramentów świętych. Co zresztą czyni nadal.

Dyskretnie służył pomocą materialną potrzebującym w naszej parafii. Jego takt i wysoka kultura w kontaktach międzyludzkich, zaangażowanie w krzewieniu postaw patriotycznych oraz osobisty udział w rocznicowych obchodach ważnych dla Polski i naszej lokalnej społeczności wydarzeń jest dla nas wspaniałym przykładem. (Jutro przypada 30 rocznica jednej z tych uroczystości – poświęcenia instalacji gazowej) ·Razem przeżywaliśmy historycznie ważne momenty dla naszego kraju: rodzącej się na nowo wolności, pontyfikatu papieża Polaka, chwile trudne i czasem tragiczne. Zawsze czuliśmy w Księdzu oparcie i ojcowską troskę o właściwe decyzje.

Jako Fundator i członek zarządu Fundacji im. Ks. Kard. Adama Kozłowieckiego „Serce Bez Granic”, poprzez propagowanie dorobku życia ks. kardynała stale promuje zarówno ponadczasowe wartości chrześcijańskie jak i samą Gminę Majdan Królewski na forum Podkarpacia, Polski oraz Europy.

Prawie równocześnie z objęciem probostwa w Majdanie Królewskim Ks. Prałat został dziekanem Dekanatu Raniżowskiego i pełnił ten urząd nieprzerwanie przez 28 lat. Za swoją pracę w parafii i dekanacie był wyróżniany przez Biskupów Ordynariuszy. Od 1993r. jest kanonikiem gremialnym, a obecnie prałatem kustoszem Kapituły Konkatedralnej w Stalowej Woli. Został również w 1999 r. odznaczony przez Stolicę Apostolską tytułem Kapelana Honorowego Jego Świątobliwości. Niewielu wie o tych godnościach, bo Ksiądz nigdy nie uwidaczniał ich w swoim ubiorze, zawsze nosi zwykłą czarną sutannę.

Także władze państwowe doceniły pracę Księdza Prałata. Prezydent RP Lech Kaczyński postanowieniem z dn. 9 marca 2010r. nadał Mu Srebrny Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz społeczności lokalnej.

Pan Przewodniczący Rady Gminy zacytował w zaproszeniu słowa ks. prof. Włodzimierza Sedlaka „Historia nie tworzy się sama, historia – to konkretni ludzie”. Wszyscy, którzy podpisali się pod wnioskiem o nadanie Ks. Prałatowi Władysławowi Włodarczykowi tytułu Honorowego Obywatela Gminy Majdan Królewski uważają, że niewielu jest ludzi, którzy tak jak On tworzą historię tej ziemi. Dlatego serdecznie dziękujemy radnym naszej gminy za to, że Mu tę godność przyznali.